Oorspronkelijk gepubliceerd in 2022
Bij de dood van Yannick Verdyck
Yannick Verdyck is een jonge kerel van 36 uit Merksem. Intelligent, timide. Hij komt bijna dagelijks bij zijn ouders over de vloer en sedert enige tijd heeft hij een vriendin, een Oekraïense vluchtelinge.
Yannick heeft een stokpaardje, hij kan er niet over zwijgen. Hij gelooft dat het maatschappelijk systeem vroeg of laat zal ineenstorten en dat je je nu moet voorbereiden als je dat wilt overleven. Hij heeft er lang over nagedacht en zijn ideeën verwoord in
een tekst. Ik vat 'm hier samen.
Vandaag de dag is minder dan 2% van de bevolking nog actief in de landbouw. Die 2% voeden zichzelf en de overige 98%. Wat als het maatschappelijk systeem ineenstort? Hoelang nog voor ook de voedselvoorziening in het gedrang komt? Een gemiddeld gezin heeft voor 1 week eten in huis. In een gemiddeld warenhuis ligt er genoeg in de rekken voor 3 dagen. Daarna is het op, want om redenen van efficiëntie houdt men zo weinig mogelijk voorraad aan (alles draait om "Just in Time" bezorging). Wat als dit systeem plots stokt?
Hoe kan je je voorbereiden op deze chaos?
Yannick Verdyck schetste zelf welke voorzorgen iemand kon nemen. We vatten ze hier samen; het geeft een goede kijk op zijn gedachtegang.
Voedsel
Eerst en vooral: sla voedsel in, genoeg voor een jaar per persoon. Hij goochelt met calorieën en legt ook uit hoe je bv. rijst moet bewaren, zodat die desnoods 25 jaar lang goed blijft voor consumptie.
Sla daarnaast een voorraad conserven in. In goede tijden zoals nu, wanneer het systeem nog functioneert, verbruik je de oudste blikken zelf en vul je de voorraad aan met nieuwe uit de winkel (FIFO, "First In First Out"). Koffie, suiker, bonen, honing, sterke drank (als ruilmiddel), ze komen allemaal in aanmerking. Koop daarnaast ook goedkope vitamine-supplementen.
En ... een goed loodjesgeweer om konijnen te schieten en klein wild, als variatie voor je dagelijkse maaltijd want die wordt al snel eentonig.
Vuurwapens
Zelfverdediging is in deze chaotische omstandigheden heel belangrijk, want of je dat nu wil of niet, stilaan gaat het recht van de sterkste overheersen. Iedereen is op zoek naar de laatste resten voedsel, en met je voedselvoorraad ben je een doelwit voor wie zich niet heeft voorbereid op de chaos.
Yannick Verdyck raadt aan om je vandaag al lid te maken van een schietclub, voor het te laat is. Dan kan je na verloop van tijd legaal wapens en munitie kopen voor thuis. In de schietclub breid je ook je netwerk uit met gelijkgestemden, zodat je later clans kan vormen die zichzelf kunnen verdedigen tegen plunderende bendes.
Alternatieven voor wie geen vuurwapens in huis wil, zijn een kruisboog en een PCP-luchtbuks. Maar vuurwapens zijn beter.
Locatie
Je mag niet teveel in de kijker lopen met je voedselvoorraden. Best dat je je terugtrekt in een afgelegen plaats, ver van de grote wegen waarlangs de hordes zich verplaatsen op zoek naar voedsel. Zoek een goed te verdedigen locatie (een burcht, klooster, vierkantshoeve, ...) in minder dichtbevolkte gebieden, met -als het even kan- vruchtbare landbouwgrond rondom. Zorg dat je de taal van de streek machtig bent, zodat je in goede verstandhouding kan leven met je buren (idealiter boeren), met het oog op samenwerking. "We zullen op termijn gemeenschappen moeten vormen van weerbare, wakkere en integere mensen die samenwerken om succesvol door de crisis te komen.", schrijft hij.
Groepsvorming
De meeste mensen zijn niet voorbereid. Eerst zijn zij verdwaasd door wat hen overkomt, zij kunnen het moeilijk geloven. Ze gaan chaotisch, ongecoordineerd plunderen. Nadien komt de systematiek. De hordes gaan systematisch gebieden uitkammen op zoek naar voedsel, en vroeg of laat word ook jij een doelwit. Het wordt een Darwiniaanse strijd om te overleven. Alleen de meest efficiënte groepen, de beste bewapende, zullen overleven.
Dus probeer in een gezonde en sterke groep te werken. Groepen bestaande uit "mensen met een gezonde mentaliteit, dezelfde conservatief-libertaire waarden en normen en gebaseerd op het principe van wederzijds respect". Het zal je gemoedsrust ten goede komen: anderen zullen twee keer nadenken vooraleer ze jou aanvallen.
Covid leek een eerste schot voor de boeg: plots was er schaarste aan allerlei producten, gaande van computerchips tot toiletpapier. De volgende dreiging kan een financiële crisis zijn, zoals in 2008 (toen we niet veraf stonden van een totale meltdown), een kernramp, een burgeroorlog, een tsunami, een aardbeving, een zonnestorm ... Als de benzine op is en de elektriciteit valt uit, dan valt niet alleen de logistiek stil, maar ook de voedselproductie zelf. De koeien worden niet meer gemolken, de varkens en kippen niet gevoederd, de oogsten niet van de velden gehaald, de stocks worden niet meer gekoeld ...
Hoe zal Jan Modaal zich behelpen als dat gebeurt? Wanneer de winkels in de buurt zijn uitverkocht, rijdt hij met zijn auto naar de stad, op zoek naar voedsel. Weldra rijdt hij zich vast in een lange rij voertuigen die zonder benzine zijn gevallen. Ook zijn auto valt uit en hij keert met lege handen terug. Zijn kinderen hebben honger ... GROTE honger maar er is nergens nog iets te krijgen. Niemand gaat nog werken; ook agenten, dokters, brandweerlui verlaten noodgedwongen hun post in hun zoektocht naar voedsel en daar begint het: her en der wordt er geplunderd. Het dunne laagje beschaving bladert af. Uitgehongerde mensen beginnen rond te trekken in groep, op zoek naar eten. Het worden hordes, hordes wanhopige mensen die niet langer voor rede vatbaar zijn. Ze verenigen zich, want samen zijn ze sterk. Vroeg of laat komen ze in hun wanhoop ook bij u aan de deur om na te gaan of u niets achterhoudt.
Beschouwingen
Hoe kan je je hierop voorbereiden? We hebben de raadgevingen van Yannick Verdyck samengevat in de linkerkolom.
Hij schrijft er niet alleen over, hij voegt de daad ook bij het woord. Hij is zelf lid van een schietclub, heeft wapens in huis, meer dan dertig -sommige met, andere zonder vergunning. Hij heeft ook een hoop munitie gestockeerd en natuurlijk massa's voedsel (volgens "De Standaard" o.a. "1000 kg suiker") maar ook waterfilters, EHBO-kits ... Hij is voorzien.
In het dagelijks leven is Yannick goudhandelaar. Hij heeft dus permanent goud in huis en cash. Daardoor is hij altijd beducht voor overvallers. Zijn achterdeur is gepantserd en hij slaapt met een 9mm onder zijn hoofdkussen.
Is hij gek? Zijn geschriften getuigen van een overdreven bezorgdheid die ik niet deel, maar ze zijn consistent, rationeel en doordacht. Hij bedreigt niemand. Hij roept niet op tot opstand of geweld. Hij wil voorbereid zijn op het moment dat de maatschappelijke orde wegvalt en het ieder voor zich is. Dit kan op elk moment gebeuren; hij is erdoor geobsedeerd.
Wat hij schrijft gaat in essentie over de krekel en de mier, met een vleugje Karl May erbovenop, maar hij overdrijft. Met suiker doe je niemand kwaad, maar tientallen wapens in huis, dat vraagt om problemen. Waarom zoveel? Als het systeem ineenstort en je huis wordt belegerd, sta je best niet alleen in de vensteropening om je voedselvoorraden te beschermen tegen de plunderaars. Je hebt nood aan gelijkgestemde zielen die je bijstaan met de nodige middelen. Lees: wapens.
En dan is het zover
Op 28 september 2022 gebeurt wat Yannick Verdyck altijd heeft gevreesd. Hij wordt overvallen. Rond 4.30h 's morgens -hij ligt te slapen in bed- klinkt er een luide ontploffing. Zijn voordeur wordt opgeblazen en zijn achterdeur ingebeukt. Het is zover! Hij kruipt over de vloer naar zijn wapenkast in de huiskamer en neemt er een wapen uit. Hij hoort geroep, in het Frans. Een groep zwaarbewapende gemaskerde mannen dringt de kamer binnen langs de smalle doorgang tussen de huiskamer en de slaapkamer. Er klinken schoten. Het volgend moment is hij dood.
Het ging niet om een bende overvallers maar om een Franstalig eliteteam van de Belgische staatsveiligheid. Ze waren met 14; slechts een van hen zou het Nederlands machtig zijn geweest. Een buurman hoorde hen roepen "Ta gueule!" en hoorde zowat tien, twaalf schoten. Volgens de woordvoerder van de staatsveiligheid kwam het eerste schot van Yannick zelf. Niet verwonderlijk als je met een flinke voorraad goud (en wapens) thuis in het holst van de nacht overvallen wordt, maar tijdens het latere onderzoek wordt dit bijgesteld naar "hij richtte zijn wapen naar ons". Het wapen in Yannicks handen bleek achteraf immers ongeladen te zijn. Een agent verklaart: "Ik heb de persoon [YV] zien mikken op mij en mijn collega en er was daarop een impact van een projectiel aan mijn linkerzijde, maar ik weet niet wie er geschoten heeft.". Yannick Verdyck was het in elk geval niet.
Fouten
Men kan zich afvragen of er geen minder riskante acties mogelijk waren dan een nachtelijke raid op een geobsedeerde goudhandelaar en wapenliefhebber. Waarom liet men hem niet gewoon naar het politiekantoor komen? Hij was wellicht simpelweg op de uitnodiging ingegaan.
Het wekt ook verwondering dat men een raid in Merksem laat uitvoeren door een Franstalig team. Hoe kunnen die communiceren met hun doelwit in een acute noodsituatie? Zouden ze hem begrijpen als hij vanachter de deur roept dat haa ziech overgijft en dat hij naar buiten komt? Als er niet kan worden gepraat, dan blijft er in zo'n situatie alleen wapengekletter over. (De uitleg van de staatsveiligheid is dat er op dat moment alleen een Franstalig team beschikbaar was.)
In dit verband heb ik ook vragen bij de officiële verklaring dat een politieman "zowel in het Nederlands als in het Frans" "Federale politie. Handen in de lucht, kom naar mij." zou geroepen hebben. Yannick Verdyck kan het niet meer bevestigen, maar het zou mij verwonderen dat men op zo'n cruciaal moment de twee landstalen gebruikt. (Voor wie dat Frans bij een Vlaamse verdachte in Merksem?). Een agent verklaart later: "De verdachte gaf (...) geen gevolg aan de sommaties." Ik vermoed dat hij gewoon niet wist wie ze waren. Dat ze uit waren op het goud in huis. Je verwacht de staatsveiligheid niet op zo'n moment, met zoveel bruut geweld.
Voor alle duidelijkheid: ik vind niet dat de leden van dit team veel te verwijten valt. Zij hadden te horen gekregen dat zij een gevaarlijk en gewapend individu moesten onschadelijk maken en lieten dus niets aan het toeval over. Uit de uitzending van Terzake op 15 mei 2026 (VRT): "De verdachte werd voorgesteld als een persoon met een terroristisch, extreemrechts profiel, die beschouwd werd als gek en tot in alles in staat." Dat kregen de speciale eenheden te horen op een briefing die ochtend van 28 september 2022 en met die boodschap in het achterhoofd vertrokken ze naar Yannick Verdyck.
Het is dus in de eerste plaats hogerop dat de fout is gemaakt. De beslissing getuigt m.i. van een lichtzinnige visie op mensenlevens.
Ik vond het in eerste instantie ook ongeloofwaardig dat Yannick Verdyck zijn wapen zou hebben gericht op de binnenstormende agenten. Zijn wapen was ongeladen; daarmee ga je geen team zwaarbewapende "overvallers" met helmen en schilden bedreigen, want hun wapens stonden wel op scherp. Dreigen met een ongeladen wapen zorgt er alleen voor dat je zonder pardon neergeschoten wordt. Maar misschien wist Yannick Verdyck zelf niet dat het wapen dat hij uit de kast had gehaald niet geladen was. Opnieuw: we kunnen het hem niet meer vragen.
Het is wel vreemd dat het na afloop met de loop naar hem gericht lag.
Er zijn geen beelden van de interventie.
Agent overleden bij steekpartij in Schaarbeek
Enkele weken nadien wordt een nietsvermoedende politieagent neergestoken door een moslim-terrorist, Yassine M. Die man stond hoog genoteerd op de OCAD lijst en had daarenboven al in de gevangenis gezeten (waar hij o.m. ook een cipier had aangevallen) voor diefstallen met geweld.
Op 10 november 2022 ging Yassine M. naar een politiekantoor, zei dat hij "aggressie had jegens de politie" en dat hij dacht aan het plegen van een aanslag maar dat hij die gedachten eigenlijk niet wilde (zo staat het in het proces-verbaal). Men bracht hem daarop naar de psychiatrische afdeling van een ziekenhuis, waar hij twintig minuten lang in de wachtkamer zat en vervolgens opstapte.
Enkele uren later stak hij een agent dood en verwondde een andere. Waarom werd deze man niet gearresteerd? Het parket legt het dit keer uit als volgt: Om iemand te arresteren, moet er een aanwijzing zijn dat er een misdrijf gepleegd zal worden".
In de zaak Yannick Verdyck is dit blijkbaar van geen tel. Met de woorden van de onderzoeksrechter: "Gedurende het ganse onderzoek werden er geen elementen gevonden die naar een concreet tijdstip voor een mogelijke aanslag en/of gewapend verzet verwijzen, noch tegen de overheid noch tegen individuen."
Van Quickenborne
VRT Nieuws citeerde minister Van Quickenborne de dag na de inval: "Enkele hoofdverdachten in de operatie tegen extreemrechts geweld, onder wie de omgekomen Yannick Verdyck, stonden op een terroristenlijst van de veiligheidsdiensten en werden al maandenlang gevolgd". In één adem prijst de minster ook het "zorgvuldig onderzoek en het uitstekende werk van onze diensten" en voegt eraan toe dat "rechtsextremisme in opmars is".
Ik vind dat een goedkope uitleg. Yannicks entourage ontkent met klem dat hij extreemrechts was en/of gewelddadig. Dat rechtsextremisme in ons land in opmars is (wat de minister staaft met de vaststelling dat het aantal rechtsextremisten in de OCAD database op een jaar tijd gestegen is van 50 naar 60, op een totaal van iets meer dan 700) is totaal naast de kwestie.
Besluit
De staatsveiligheid had weet van een aantal personen -preppers- die, met het doembeeld van de totale ineenstorting van de maatschappij voor ogen, zich wapenden tegen de chaos die daarop zou volgen, niet alleen door het aanleggen van voedselvoorraden maar ook letterlijk, door het stockeren van wapens om hun bezittingen te beschermen als het ooit zo ver kwam. Ik keur niet af dat ingegrepen wordt tegen overdadig wapenbezit en ook tegen snode plannen voor zover die er zijn. Maar er was niet eens een concrete aanleiding: het parket verdacht Yannick van "een vorm van gewapend verzet tegen de overheid zonder concreet doel of tijdstip". Waarom dan die gewelddadige inval door een team dat daarenboven niet eens met zijn doelwit kon communiceren? Men had Yannick Verdyck overdag bij zijn ouders kunnen oppakken of bij zijn vriendin, of men had hem, zoals gezegd, gewoon kunnen uitnodigen op het politiekantoor. Dan was hij nu nog in leven geweest.
In januari 2026 sprak de raadkamer in Antwerpen de buitenvervolgstelling uit van de agent die de dodelijke schoten heeft gelost. Je hebt nu eenmaal weinig tijd om na te denken als je oog in oog staat met een zogenaamde "gevaarlijke terroristische gek die tot alles in staat is". De raadkamer oordeelde ook dat er geen fouten waren gebeurd in het onderzoek achteraf.
De familie heeft een ballistisch deskundige aangesteld en wil in beroep gaan. De zaak komt opnieuw voor in september 2026.
