Oorspronkelijk gepubliceerd in juli 2026
Oorspronkelijk gepubliceerd in juli 2026
Afbeelding 1: Rosa Parks (november 1956)
Op 1 december 1955 (10 jaar na WO II) weigerde de zwarte Amerikaanse vrouw Rosa Parks haar plaats in de bus af te staan voor een blanke Amerikaan. De lokale wet ginder schreef dat voor aan zwarte passagiers als er te weinig plaats was vooraan. Ze moesten dan naar achteren om plaats te maken voor de blanken. Rosa Parks echter weigerde. Dit leidde tot een massale reactie van zwarten onder leiding van Martin Luther King in de stad Montgomery. Als gevolg hiervan werd de rassenscheiding ongrondwettelijk verklaard.
Het is vergezocht om deze gebeurtenis te vergelijken met wat Sophie Straat uitriep op de Gentse feesten in juli 2026 (en bij andere gelegenheden). "Er is nooit tijd voor nuance (...). Alle witte mannen naar achteren. Witte mannen naar achteren", maar de achterliggende idee is ook hier: mensen met die-en-die huidskleur zijn niet gewenst op de premium plaatsen. Geheel in lijn hiermee sloot Sophie haar concert af met een oproep tot, jawel, solidariteit met slachtoffers van discriminatie.
Unia, een door onze overheid in het leven gehouden organisatie die zich uitspreekt over racisme en discriminatie, kreeg honderden klachten over het voorval, voor het merendeel van blanken vermoeden we. Maar Unia ziet het probleem niet. Sophie deed haar oproep immers "aan het eind van een artistiek optreden met een maatschappelijke en politieke boodschap". Daarenboven zijn er "geen aanwijzingen dat witte mannen daadwerkelijk werden uitgesloten van het concert of van deelname aan activiteiten". (In 1955 zou dat geklonken hebben als: "Ze mochten nog steeds achteraan meerijden met de bus.")
Wie wind zaait, zal storm oogsten. Geen wonder dus er nog geen twee weken later een spandoek hing aan een brug over de E40, met het opschrift "Alle bruine mannen naar achteren". Wij hopen dat Unia ook hierover een massa klachten heeft ontvangen. Ze hebben zichzelf immers ferm in de nesten gewerkt. Als ze ook in dit spandoek geen graten zien, dan is het hek van de dam: dan staat de deur wijd open voor discriminatie. Als ze deze actie wel beschouwen als racistisch/discriminerend, dan lijkt het dat ze met twee maten en gewichten rekenen. Want dit spandoek is, in Unia-speak, kunstig geschilderd, bevat een maatschappelijke en politieke boodschap en heeft al bij al niemand daadwerkelijk uitgesloten van iets.
Sophie Straat is niet de enige die de wereld bij momenten liever zonder mannen ziet. De kranten berichten er geregeld over. Gisteren zag ik deze twee reportages in "De Morgen": "Plots kwamen enkele mannen ons vragen of wij ons gedrag normaal vonden" en "Op deze dansavond zijn mannen niet welkom". Het motief voor de segregatie is dat de personen die wel worden toegelaten zichzelf willen zijn.
Ik heb er geen probleem mee dat mannen vrouwen uitsluiten voor bepaalde activiteiten en vice versa. Het is van alle tijden. Het gebeurt in kloosters. In (sommige) serviceclubs. In de sport (via aparte competities). Zelfs in het schaken, waar de meisjes aparte kampioenschappen houden zodat ze kunnen winnen van elkaar. Het is pas wanneer je er huidskleur bij betrekt als relevante factor, dat het problematisch wordt. Als Sophie Straat in haar extase "alle mannen naar achteren!" roept, gewoon een woordje minder, dan denk ik niet dat iemand daar moeite mee heeft. Dan stormen wij naar de uitgang en gaan elders iets drinken.
Afbeelding 2: Witte man in de Provence, juli 2026. Weg met dat volkje! Naar achteren jullie!