Oorspronkelijk gepubliceerd in 2008

"Dr." Vogel

Alfred Vogel en Ben Black Elk

Afbeelding 1a: Alfred Vogel en Ben Black Elk

Op dit toeristenkiekje ziet u Alfred Vogel met de wijze medicijnman ("Black Eagle" volgens mijnheer Vogel) uit South Dakota die hem naar eigen zeggen inwijdde in de geheimen van de "Echinacea purpurea" plant (de basis van EchinaForce, een bekend middel tegen griep en verkoudheid).

"Zijn grootsheid straalde uit iedere porie. Zijn kennis van de natuur stroomde uit het hart van deze Sioux medicijnman", zo beschreef Alfred Vogel hem.

Ugh! "Ben Black Elk", zoals de wijze roodhuid eigenlijk heette, werd bij zijn overlijden in 1973 door de New York Times de "meest gefotografeerde indiaan ter wereld" genoemd. Ook dit kiekje lijkt eerder op een ordinair toeristenkiekje dan op een bewijs van de innige vriendschap tussen Alfred Vogel en de indiaan wiens naam hij niet eens blijkt te kennen.

Ben Black Elk speelde ook mee in de beroemde Hollywoodfilm How the West was Won (1962). Sinds 1979 bestaat er een Ben Black Elk Award, die jaarlijks door de gouverneur van South Dakota wordt uitgereikt aan iemand die zich bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt voor de plaatselijke toeristenindustrie.

(Rob Nanninga & Marie Prins, 2003)

Wie kent de dokter niet? Zijn boek "De Kleine Dokter" is op 2 miljoen exemplaren verspreid.

Portret Alfred Vogel

Afbeelding 1: Alfred Vogel zoals we hem liefst kennen.

Nochtans was Alfred Vogel -dat is zijn echte naam- helemaal geen dokter of doctor. Hij beweerde dit wel van zichzelf; hij zou namelijk een eredoctoraat hebben gekregen van de "California University". Een onderzoek door Jan Willem Nienhuys komt tot de bevinding dat deze universiteit weliswaar bestaat, maar dat ze geen Alfred Vogel kent en geen eredoctoraat heeft uitgereikt aan personen met die naam, althans wat de periode 1868-1972 betreft (nadien is men sowieso opgehouden met de uitreiking ervan). Verdere speurwerk brengt al evenmin iets aan het licht.

Ook de firma die de homeopathische producten van Alfred Vogel verspreidt, Bioforce, kan geen opheldering verschaffen over de herkomst van de titel. (Daarom spreken de verpakkingen sinds 1981 over "A. Vogel" in plaats van "Dr. Vogel".)

Tot bewijs van het tegendeel nemen wij dus aan dat Alfred Vogel deze eretitel zelf heeft verzonnen in de veronderstelling dat de omvang van de staat Californië volstaat om het natrekken van dergelijke toekenningen onmogelijk te maken.

(update) Florent Montaclair

Vogel is niet de enige die de uitgestrektheid van de Verenigde Staten in zijn voordeel weet om te buigen. Vandaag, 8 mei 2026, kwam niemand minder dan de vermaarde Franse filoloog Florent Montaclair in het nieuws. In 2015 werd hem als eerste Fransman ooit een prestigieuze onderscheiding toegekend, de "Gouden Medaille voor Filologie", door sommigen de Nobelprijs van de taal genoemd. De prijsuitreiking greep het jaar nadien plaats in Parijs. Florent was in groot gezelschap: hij volgde hiermee Umberto Eco op (jammer genoeg overleden eerder dat jaar) en na hem ging de prijs naar Noam Chomsky. Het was trouwens Florent Montaclair zelf die Chomsky de prijs mocht overhandigen onder het toezien van 200 bijzondere genodigden.

Maar het jaar daarna ging het mis. Er moest opnieuw een winnaar worden aangeduid en toen Montaclair koos voor een Roemeense wetenschapper en zichzelf en passant presenteerde als ‘Florent Montaclair, winnaar van de Nobelprijs voor Filologie 2016’, kregen enkele wakkere Roemeense journalisten argwaan. Ze hadden nog nooit gehoord van de prijs, noch van Montaclair zelf of het filologiegenootschap. In januari 2019 verschenen hun bevindingen. De prestigieuze vereniging bleek niet te bestaan en, mede daardoor, de prijs die ze uitreikte al evenmin. Geheel in overeenstemming eigenlijk met het staatsdoctoraat dat Florent Montaclair had behaald aan de onbestaande University of Philology and Education in Lewes, Delaware. Alles was verzonnen door Florent zelf, inclusief de nodige websites en de zogenaamde bekroning van Umberto Eco (die het niet meer kon navertellen). De gouden medaille had hij voor 250 EUR gekocht bij een Parijse juwelier.

Toch heeft het nog jaren geduurd vooraleer de resultaten van het onderzoek doordrongen tot in Frankrijk. Florent werd ondertussen zelfs nog bevorderd aan zijn universiteit. Maar nu dus, in 2026, moet hij zich verdedigen tegen deze beschuldigingen. Of het tot een veroordeling zal leiden is niet zeker want, zoals hij zelf zegt: "het verzinnen van een waardeloze onderscheiding is op zich niet strafbaar". Zijn advocaat verwoordt het zo: "Ieder heeft recht op zijn eigen fantasie. Het is aan de ander om te beslissen of hij daarin gelooft of niet".

Dat aan Alfred Vogel niet echt een genie verloren is gegaan, illustreren wij met een recept uit "De Kleine Dokter" om kinderverlamming tegen te gaan (geciteerd door Nienhuys):

Voor wat betreft multiple sclerose wordt vrijwel hetzelfde recept gegeven:

Voor verdere lectuur omtrent deze creatieve mens bevelen wij de bovenvermelde link van harte aan. Wie meer wil weten over de "Echinacea purpurea"-plant en over Echinaforce (dat geen homeopathisch product is, waardoor wij dus niet a priori kunnen zeggen dat het niet werkt), zie Rob Nanninga & Marie Prins.

Alfred Vogel overleed in 1996.

Wij willen nog vermelden dat de NV A. Vogel in 2007 op de vingers is getikt door de Nederlandse Reclame Code Commissie wegens misleidende reclame (RCC dossier 1456/06.0549). Als je een product zoals Alchemilla en Glucosamine op televisie aanprijst voor "smering van de gewrichten, opbouw van kraakbeen, soepele gewrichten en behoud van veerkracht", moet je dat op de één of andere manier kunnen bewijzen. En da's moeilijker dan eretitels te verzinnen.

Referenties

Nanninga, Rob & Prins, Marie
Helpt echinacea tegen verkoudheid?
Nienhuys, Jan Willem
Doctor Vogel?