Oorspronkelijk gepubliceerd in april 2026.
Beleggen bij mijn bank
Enkele weken geleden kreeg ik een resem telefoontjes en een email van mijn bank. De aanleiding voor de commotie was een termijnrekening die bijna afliep. Ik had het zelf ook al gemerkt. Ik had zelfs al geprobeerd om online op een nieuwe in te tekenen, ondanks de lage rente, zuiver en alleen uit gemakzucht. En omdat het laat op de avond was natuurlijk. Maar blijkbaar kan je niet langer online een termijnrekening openen bij mijn bank. Het kan alleen nog via de app. Alles wordt sinds enkele jaren afgeleid naar de app en wie dat niet wil, moet naar het plaatselijk kantoor dat zelden open is, tenzij op afspraak.
Het probleem is niet dat ze niet vriendelijk zijn bij mijn bank. 't Is dat ze niets hebben dat mij interesseert. Ooit probeerde ik er aandelen te kopen. Ik gaf het op toen ik de tarieven zag: 20 EUR en meer voor een aankoop op de Brusselse beurs en nog eens 20 EUR en meer bij verkoop. Samen met de taksen die de overheid oplegt, moet je aandeel al geweldig in vorm zijn om op die manier een spaarboekje te verslaan.
Aandelen zijn al enige tijd verdwenen uit het aanbod: 2x20 euro was blijkbaar nog niet genoeg. Voor de belegger zijn er nu alleen nog de huisfondsen. Mijn bank heeft er meer dan 20 en de lijst wordt steeds langer. Een bloeiende business.
Mijn thuis is waar ...
Maar ik heb een afkeer van huisfondsen. Stel, als voorbeeld, dat je 100 000 EUR wil beleggen in het allereerste fonds uit de "lijst der huisfondsen" van mijn bank. Dat is heel veel geld, maar waarom zou je niet? De beurs brengt meer op dan een spaarboekje -toch op termijn- en het risico is superlaag, want het gaat in dit geval om een "zeer defensief" fonds, zo staat het er. Je surft mee op de golven, hoera, en je duikelt niet de dieperik in als de aandelen crashen.
Natuurlijk vragen de knappe koppen die aan het roer zitten van dit fonds een tegemoetkoming voor het delen van hun inzichten. Voor dit fonds is dit 1.26% per jaar. Dat is 1260 EUR van uw 100 000, elk jaar opnieuw, MAAR ze doen dit door elke dag een heel klein beetje achter te houden, zodat je er niets van merkt, met andere woorden: het kan geen kwaad. Samen met de bescheiden 0.09% jaarlijkse bijdrage voor de kost van het investeren zelf (het equivalent van de 20 EUR van daarnet) draag je dus elk jaar 1350 EUR af aan de bank. Gelukkig daar staat iets tegenover: de rest van je geld zal worden belegd.
Eerst is er nog wel een instapkost, naar ik meen om te vermijden dat iedereen zomaar instapt. Die instapkost bedraagt voor dit fonds 1% van de inleg, zijnde 1000 EUR in ons voorbeeld. Een koopje, want voor andere fondsen is het soms dubbel zoveel en 't is maar eenmalig.
Wat leverde je investering in dit fonds nu op? De voorbije 5 jaar gemiddeld -0.18% per jaar. Min 0.18%, elk jaar opnieuw, dat betekent: 180 EUR weg, vijf jaar op een rij, dankzij de knappe koppen aan het roer. Al moet ik eraan toevoegen dat het plaatje op 10 jaar er iets minder dramatisch uitziet: de voorbije 10 jaar zou je investering van 100 000 EUR jaarlijks gemiddeld +0.19% (190 EUR) hebben opgebracht. Nog minder dan een spaarboekje dus. Maar lees verder.
De actuariële rendementen die we hier citeren houden geen rekening met "kosten of taksen". Als je die meerekent (in dit geval: 1% instapkost en 1.32% voor de Belgische staat bij uitstap), zal iemand die 5 jaar geleden 100 000 EUR in dit huisfonds heeft gestoken, vandaag 3000 EUR moeten opleggen om zijn of haar inleg van destijds terug te zien. Ik veronderstel gemakkelijkheidshalve dat de Reynderstaks, zijnde de 30% op de meerwaarde van de obligaties bij uitstap, al verrekend is in het rendement, maar ik denk eigenlijk van niet, want die taks is niet zomaar te berekenen. Wat zou betekenen dat je nog meer geld verliest met dit defensieve huisfonds.
"Het is niet ongewoon dat een defensief fonds op termijn minder opbrengt dan een fonds dat meer risico's durft te nemen met mijn centen" zeg je. Daarom heb ik ook een gemiddelde berekend voor alle fondsen van mijn bank, van zeer defensief tot very dynamisch, de ganse lijst. De opbrengst de voorbije 5 jaar is gemiddeld 1.42% per jaar (mediaan = 1.36%). Doe daar de instapkost af (1 of 2%, al naargelang) en de 1.32% taks bij uitstap, dan heb je op 5 jaar tijd in totaal een kleine 4% extra verdiend. Niet per jaar maar over alle jaren heen. Dit bij een inflatie van zowat 20% over dezelfde tijdspanne. Je bent dus flink armer geworden door de huisfondsen van mijn bank. Je hebt bijgedragen aan het verkleinen van de maatschappelijke ongelijkheid, zouden de socialisten zeggen.
Van elk een stukje
Drie van de dynamische huisfondsen van mijn bank hebben een kenmerk dat hen onderscheidt van de rest: zij beleggen een flink deel van jouw geld niet in zorgvuldig gewikt en gewogen aandelen en obligaties, maar ... in andere huisfondsen van de bank. Eentje gebruikt hiervoor zelfs bijna 30% van je inleg. Dat is boerenbedrog: de knappe koppen die zogezegd jouw geld beleggen, besteden hun werk gewoon uit aan collega's en ze laten er jou twee keer voor betalen: een keer voor henzelf en een keer met de groeten van de collega's.
Dat is voor mij "onethisch beleggen".
Besluit
Ja, 100 000 EUR is een groot bedrag, maar ik heb het als voorbeeld genomen om te tonen hoeveel centen er naar de bank en de overheid vloeit.
Wat mijzelf betreft ... ik heb tijdens mijn onderhoud in het bankkantoor met de "beleggingsspecialist" (de "huisfondsenslijter") ingetekend op een nieuwe termijnrekening van 1 jaar, voor het bescheiden bedrag dat net afliep. Ik heb toegelicht waarom ik dat deed en waarom het daarbij gaat blijven.
Dat had ik tijdens het vorige onderhoud trouwens ook al gezegd.