Jeanne Calment (1875-1997): de oudste vrouw ooit?

1965

In 1965 sluit notaris André-Francois Raffray een lijfrentecontract af op naam van madame Jeanne Calment, die op dat ogenblik officieel 90 jaar oud is. Madame Calment ziet er erg jong uit voor haar leeftijd, maar volgens de statistieken heeft ze op die ouderdom een levensverwachting van 3 jaar. Mijnheer de notaris verbindt er zich toe om haar maandelijks 2500 Franse frank te betalen tot aan haar dood. Daarna komt haar appartement in het centrum van Arles hem toe.

Madame Calment op 120

1995

Wanneer de notaris 30 jaar later overlijdt, is madame Calment nog springlevend (zie foto). Ze zal hem uiteindelijk nog 2 jaar overleven. Daarmee heeft Jeanne Calment, geboren in 1875, alle bestaande records verpulverd. Volgens het geboorteregister is ze 122 jaar en 164 dagen oud geworden. Daarmee laat ze haar rechtstreekse concurrenten ver achter zich. Nummer twee op de wereldlijst werd 119 en 97 dagen, nummers drie tot negen werden er 117. Haar dochter Yvonne (geboren in 1898) zou er op dat moment 99 zijn, ware het niet dat ze in 1934 op 36-jarige leeftijd overleden is.

Bekende foto

"Jeanne" Calment in 1897?

Dit is de bekendste foto van "Jeanne" op jonge leeftijd. De foto zou genomen zijn in 1897, toen ze 22 was.

De kleding is echter atypisch voor het Victoriaanse tijdperk. Daarom denkt men nu (Yuri Deigin, 2018) dat de foto genomen is naar aanleiding van La Fête du Costume, een evenement dat jaarlijks wordt georganiseerd in Arles.

Kostuumfestival

La Fête du Costume vandaag de dag (foto van de website)

De eerste editie van dit feest (dat nog steeds bestaat) greep echter plaats in 1903. Daardoor is het onwaarschijnlijk dat de jongedame op de foto Jeanne is, want in 1903 was zij 7 jaar getrouwd en, wij citeren uit de website van het festival: "Toutes les jeunes filles furent conviées à une prise de ruban et d’habit, symbole de leur passage à l’âge adulte" (in het Engels: Young girls were invited to wear the dress and hair ribbon as a symbol of their passage into adulthood).

Het is onwaarschijnlijk dat een getrouwde vrouw deelnam aan dit festival. In dat geval is de jongedame dochter Yvonne en dateert de foto wellicht uit de jaren 20. De hoed lijkt ook meer roaring twenties dan Victoriaans.

Haar leven

Madame Calment is bij haar overlijden uitgegroeid tot een nationaal symbool. Die status heeft ze nog niet zo lang. Haar honderdste verjaardag is op vraag van haarzelf zelfs bijna onopgemerkt voorbijgegaan. De burgemeester stelde een officiële viering voor, maar ze wou niet dat hij naar haar thuis kwam met zijn gevolg. Ze kwam tenslotte zelf naar het gemeentehuis. De burgemeester wachtte naar eigen zeggen een hele tijd op madame Calment aan het loket, tot het hem duidelijk werd dat ze gewoon tussen enkele anderen op een bankje zat te wachten. Ze leek hooguit 80.

Ze komt pas voor het eerst in de pers wanneer men in Arles (een stadje in het zuiden van Frankrijk) het verblijf van Vincent Van Gogh herdenkt, 100 jaar voordien (1888-1889). Op dat moment was madame Calment een kind van 13. Ze herinnert zich de bezoekjes van de schilder aan de winkel van haar vader nog, hoewel Vincent in die tijd een volkomen onbekend iemand was. Hij was lelijk, ongemanierd en hij rook naar drank.

Het bestaan van madame Calment is goed gedocumenteerd. Haar hele leven brengt ze door in Arles, en als lid van een welstellende familie komt ze voor in vele documenten. Er is geen enkele twijfel omtrent het feit dat Jeanne Calment geboren is in 1875.

Er is alleen twijfel over de vraag of de persoon die op 4 augustus 1997 overleed de echte Jeanne Calment was.

Het leven met Fernand

De jonge Jeanne trouwt in 1896 met Fernand Calment, haar achterneef (hun grootvaders waren broers). Die houdt met zijn moeder een stoffenwinkel open in het centrum van Arles. Geen kraampje.

Maison Calment

Maison Calment te Arles

Arles is een klein stadje met enkele tienduizenden inwoners; qua oppervlakte is het de grootste gemeente van Frankrijk, negen keer zo uitgestrekt als Parijs, met verschillende dorpen waar de meer begoede families (waaronder de Calments) een buitenverblijf hebben. Jeanne vertoont zich zelden of nooit in de winkel. Ze bemoeit er zich niet mee.

In 1898 wordt dochter Yvonne geboren.

Iets voor het uitbreken van WO I gaat Jeanne voor het eerst mee jagen met haar man. Ze wordt door de andere jagers "Jean" gedoopt, omdat ze haar mannetje kan staan.

Haar dochter Yvonne trouwt in 1926, op 28-jarige leeftijd, met de rijke Joseph Billot. Jeanne is er dan 51. Bij de eerste kennismaking met de toekomstige schoonouders van Yvonne, ziet Josephs vader Jeanne verkeerdelijk aan voor Yvonne. Jeanne ziet er jong uit voor haar leeftijd.

Jeanne en Fernand kopen voor Yvonne en Joseph (en hun zoon Frédéric, geboren in 1926) een buitenverblijf ("La Miquelette") in Paradou. Jeanne vertoeft er dikwijls zelf. Volgens de volkstelling van 1931 wordt het huis bewoond door Fernand, Jeanne (verkeerdelijk "zijn vrouw Maria" genoemd), schoonmoeder Maria Felix, schoonzoon Joseph, Frédéric en twee dienstknechten. Yvonne wordt niet vermeld.

Er zijn weinig foto's van Jeanne en Yvonne bewaard gebleven (zie infra). Alleen op deze zien we dochter en moeder samen:

Moeder en dochter

Yvonne (links) en Jeanne (rechts), datum onbekend.

Dochter Yvonne en Jeanne zijn gelijkaardig gekleed. Yvonne heeft een breder gezicht; haar wenkbrauwen lijken geëpileerd.

Arles, 19 januari 1934.

De familie Calment is in rouw: Jeanne Calment is op 58-jarige leeftijd overleden aan pleuritis. Ze lag al sinds kerstmis in bed.

Haar dood komt bijzonder ongelegen. De familie is bemiddeld, maar de Franse overheid heft huizenhoge successierechten op erfenissen ("tot 35%" volgens Russische onderzoekers -maar dat wordt tegengesproken in Frankrijk) en het is het derde sterfgeval in enkele jaren tijd. Jeanne's vader is in 1931 gestorven. Later dat jaar overleed ook de moeder van Fernand, eigenares van de stoffenwinkel.

Dochter Yvonne wordt net die dag 36 jaar. Ze heeft veel gemeen met haar moeder; mensen die haar niet goed kennen, halen hen soms door elkaar. Ze kleden zich gelijkaardig, ze hebben dezelfde stap en het zijn geen katjes om zonder handschoenen aan te pakken.

Jeanne of Yvonne -wie zou het merken? Yvonne verwerpt de gedachte aan een persoonsverwisseling. Ze heeft andere dingen aan haar hoofd. Haar moeder roept haar, ze moet haar bijstaan.

Maar de gedachte laat haar niet los. Telkens wanneer ze aan het sterfbed staat, vraagt ze zich af wat er van haar geliefden moet worden. Een derde erfbelasting kan de familie zich niet meer permitteren.

Wanneer haar moeder overlijdt, neemt ze haar besluit. Ze zal voortaan als Jeanne Calment door het leven gaan. De cirkel is rond.

Vreemd genoeg laat de familie de identiteit van de dode niet vaststellen door kennissen, maar door een 71-jarige weduwe, Joséphine Audibert, die niet eens uit de buurt is. Zij verklaart dat het lichaam van de overledene dat van Yvonne is, niet van Jeanne. Bij de vaststelling komt geen verpleegster of dokter aan te pas.

Yvonne neemt hiermee de plaats in van moeder Jeanne. Joseph, haar man, wordt officieel weduwnaar. Hij is er 42 maar hij zal nooit opnieuw trouwen. Waarom zou hij ook? Yvonne slaapt nog steeds naast hem. Frédéric, hun zoon, noemt zijn mama nu "mama Jeanne".

De winkel sluit de deuren in 1937, de oorlog komt eraan. En na de chaos van de oorlog is "madame Calment" definitief "madame Jeanne Calment". Geen haan die er nog naar kraait.

Een momentje!

Dit verhaal over het bedrog van de clan Calment is niet meer dan een hypothese, maar we hebben het verteld op de wijze van Gust Verwerft, Jef Vermassen e.a.: alsof het zo echt is gebeurd.

In 2018 komen Russische onderzoekers (Valery Novoselov, assistent professor aan het "Department of Gerontology and Geriatrics" van de RUDN universiteit in Moskou, en Nikolay Zak van het Moskovitisch centrum voor "Continuous Mathematical Education") naar buiten met gedocumenteerde onduidelijkheden in het leven van madame Calment. Zij uiten het vermoeden dat Jeanne Calment in werkelijkheid dochter Yvonne Calment was, en dat ze dus niet gestorven is op haar 122ste, maar op haar 99ste.

Een andere Rus, Yuri Deigin (Youthereum Genetics) heeft enkele webpagina's over de zaak gepubliceerd (zie de referenties onderaan). Hij komt tot interessante bevindingen maar slaat de bal soms ook serieus mis.

Jeanne en Yvonne

Laat ons eerst de bekende foto van "Jeanne" (links, een uitsnede van de foto n.a.v. het festival van Arles) vergelijken met die van Yvonne (rechts, ingekleurd).

Yvonne 2x

De blik in deze twee foto's is ontegensprekelijk dezelfde. Het is de verveelde, "verongelijkte" blik van Yvonne. Ook de neus komt overeen. Het is in beide gevallen Yvonne, zoals hoger reeds vermeld.

En dan is er deze sepia foto -"the key to the mystery" volgens Yuri Deigin:

Jeanne?

3x Jeanne?

Yvonne?

Of 3x Yvonne?

(uit: Yuri Deigin -rechtsklik op de foto's voor een vergroting)

Wie is dit?

De vrouw op de sepia foto wordt door de "Gerontology Research Group" (GRG) (een groep onderzoekers in Los Angeles die superbejaarden tracht te traceren en verifiëren) 60 jaar oud geschat. We weten niet met zekerheid wie het is, maar Yuri Deigin denkt aan Yvonne -wat impliceert dat Yvonne niet overleden is op 36-jarige leeftijd. Deze vrouw heeft het brede gezicht dat we eerder associëren met Yvonne hierboven, en haar wenkbrauwen zijn geëpileerd, zoals die van Yvonne. Maar haar neus lijkt minder stomp dan die van Yvonne; hij (de neus bedoelen we) lijkt meer op die van Jeanne (zie de 3 foto's hiernaast).

Als het inderdaad de neus is van Yvonne, dan zitten we met deze zestigjarige eind jaren 50, want Yvonne is geboren in 1898. Misschien liep de samenleving in de Provence een beetje achter op Parijs, maar dit kapsel lijkt ons geen aankondiging van de jaren 60.

"Voor iemand van 28!"

Jeanne was net over de 50 toen de vader van haar toekomstige schoonzoon haar verkeerdelijk aanzag als de verloofde van zijn zoon. Dat betekent echter niet dat Jeanne er uitzag als iemand van 27/28 jaar oud. Het betekent dat ze nog kon doorgaan voor iemand van die leeftijd. Misschien dacht de man in kwestie op datzelfde moment ook dat ze er oud uitzag voor haar leeftijd, mais bon.

Is het dan toch Jeanne? In dat geval moet de foto genomen zijn omstreeks 1935, want toen was Jeanne 60 jaar oud. In dat geval is ze op korte tijd ontzettend veel verouderd. Negen jaar eerder hield men haar nog voor iemand van 28! (Zie het kadertje hiernaast)

Wie is het nu, Yvonne of Jeanne? Ik denk dat er geen twijfel mogelijk is, net omdat Jeanne er jong uitzag voor haar leeftijd. Als deze vrouw door specialisten 60 jaar oud wordt geschat, dan is ze als Jeanne op dat moment misschien al de 70 voorbij. Daarmee zitten we in de tweede helft van de jaren 40 en het kapsel spreekt dat niet tegen. Dit is Jeanne. Zie ook de gelijkenis met de foto op de identiteitskaart van Jeanne hieronder.

Enige tijd nadat wij bovenstaande wijze woorden schreven, dook er een foto op van madame Calment in 1962, met zonnebril (rechts hierboven). Ik denk dat die mijn datering van de sepia foto zeker niet tegenspreekt. Dit zijn pas de jaren 60!

Wanneer werd deze ID-kaart uitgereikt?

Het laatste cijfer is onleesbaar, maar het loopt links onderaan uit in een hoekje:

ID-kaart (detail)

't Is dus geen 0. Ook geen 1 (vgl. met de vorige 1). Het is ook geen 2, want de 2 begint elders op de ID-kaart (o.a. onder "Signalement" maar ook elders) hoger op de lijn. Een 3 is het duidelijk ook niet gezien de vorige. Een 4 lijkt Yuri Deigin onwaarschijnlijk omdat de ID-kaart in dat geval exact 8 dagen voor het overlijden van Yvonne zou zijn uitgereikt en dan had de familie wel andere dingen aan hun hoofd. Een 6, 8 of 9 is het ook niet (wegens het lage hoekje) en een 7 al evenmin (vgl. met de 7 in het geboortejaar).

Mij lijkt een 4 of een 5 het meest waarschijnlijk is. Yuri Deigin denkt dat het een 7 is. Hoe spannend het ook moge klinken -het heeft weinig belang.

Hieronder zien we de identiteitskaart van Jeanne, uitgereikt in het jaar 193? (het laatste cijfer is weggevallen, zie de rechterkantlijn onderaan). Wij denken dat het jaar van uitgifte 1934 of 1935 is (zie hiernaast).

ID-kaart

Identiteitskaart uitgereikt in 193? op naam van Jeanne Calment, een vrouw met zwarte ogen, zwarte haren en 152cm groot

Rond die tijd is Jeanne 60 jaar oud, maar de vrouw op de foto wordt door de Gerontology Research Group (GRG) 40 jaar oud geschat. In dat geval is de foto genomen omstreeks 1915. Waarom zou men voor een identiteitskaart een 20 jaar oude foto gebruiken?

Yuri (die ervan uitgaat dat de ID-kaart is uitgereikt in 1937) zegt het zo: "Under the identity switch hypothesis, Jeanne would have been long dead by 1937, which would explain why the family would use an old photo of her (in collusion with the issuing authorities, of course)".

Omdat Jeanne al enkele jaren dood is, zijn er geen recente foto's van haar beschikbaar. En het gebrek aan recente foto's is een aanwijzing dat ze dood is. Niet alleen klinkt dit niet overtuigend, we zien ook niet in waarom de bedriegster Yvonne na de dood van haar moeder geen foto van zichzelf op de ID-kaart van "Jeanne Calment" heeft laten plakken. Daarmee was ze definitief van alle miserie af!

Handtekening

Handtekening van Jeanne door de eeuwen heen. Vergelijk met de ID-kaart.

De handtekening op de identiteitskaart is met vaste hand gezet en komt perfect overeen met de handtekening van Jeanne uit 1926 (zie hiernaast). Dat wijst erop dat Jeanne in 193? in levende lijve naar het stadhuis is gegaan voor haar identiteitskaart. De handtekeningen uit 1926 en 193? zijn zo gelijkend dat ik niet geloof dat er heel veel jaren tussen liggen.

Versprekingen

Op hoge leeftijd wordt Jeanne gevolgd door twee Franse onderzoekers. Die interviewen haar en stellen vragen over haar levensgewoontes, op zoek naar factoren die haar hoge leeftijd verklaren (buiten de twee sigaretten die ze elke dag opsteekt).

De verhalen uit haar kindertijd zijn dikwijls nog moeilijk te checken, en haar gehoor gaat achteruit wanneer het onderwerp van de conversatie haar niet aanstaat (aldus de onderzoekers). Als ze geen antwoord kan geven, put ze zich uit in algemeenheden.

Maar opmerkelijk is dat ze in de interviews soms spreekt alsof ze dochter Yvonne is.

Ze zegt dat ze zich herinnert dat Vincent Van Gogh in de winkel van haar vader kwam. Maar haar vader had geen winkel, haar man en zij hadden er een. Alleen Yvonne zou kunnen spreken over "de winkel van mijn vader".

Over de verwoestende cholera-epidemie die Arles trof toen ze 9 jaar oud was, rept ze nooit. Alsof ze toen nog niet geboren was.

Wanneer men haar de naam "Gilles" voor de voeten werpt met de vraag of ze zich nog iemand herinnert die "Gilles" heette, weet ze te vertellen dat het de achternaam was van haar grootmoeder. Haar grootmoeder heette echter niet "Gilles"; het was haar moeder die zo heette, de grootmoeder van dochter Yvonne.

Op de vraag of ze ene "Frédéric Mistral" kende (de organisator van het "Fête du Costume"; tevens een bekend schrijver), antwoordt ze "jazeker, hij was een vriend van mijn vader... ik bedoel: een vriend van mijn man".

En ze herinnert zich nog hoe ze naar school werd begeleid door de meid, Marthe Fousson. Marthe was echter 10 jaar jonger dan Jeanne. De enige die door Marthe naar school kan zijn begeleid is Yvonne.

Een ferme lijst versprekingen, maar m.i. niet meer dan anekdotisch. Madame Calment is superhoogbejaard en hoe zoudt ge zelf zijn.

Gevoel voor humor

Gevoel voor humor had ze zeker. Toen een journalist zijn interview met de toen 119-jarige Jeanne afsloot met het schalkse "misschien dat ik u over een jaar nog eens kan komen interviewen!", antwoordde Jeanne: "Waarom niet? U ziet er nog gezond uit".

Eigenaardigheden

Andere inconsistenties stemmen echter meer tot nadenken. Op haar 114de is Jeanne 150cm groot, slechts 2cm minder dan haar lengte op de identiteitskaart hierboven. Een ongewoon kleine afname. Yuri Deigin toont een grafiek van de lengte-afname ten gevolge van de leeftijd. Daaruit blijkt dat vrouwen tussen hun 60ste en hun 80ste gemiddeld 4 cm verliezen. Jeanne zou echter slechts 2cm verliezen tussen haar 60ste en haar 114de? Dat is wel erg vreemd.

Was die eerste meting onnauwkeurig? Het is mogelijk, maar als er echt gemeten is met de Franse slag, dan stond er waarschijnlijk een afgeronde 150 of 155cm in plaats van 152cm.

Ook de kleur van Jeannes ogen en haar haren zoals vermeld op de identiteitskaart, lijkt onjuist. Haar ogen waren lichtgrijs/lichtblauw, niet zwart, en haar haren in die tijd kastanjebruin in plaats van zwart (Nikolaj Zak).

Minstens zo bezwarend is het feit dat zij, wanneer zij op hoge leeftijd wordt verzocht om documenten en foto's van haar jeugd over te maken aan het archief van haar geboortestad, een vriendin sommeert om ze te verbranden. In het bejaardentehuis (waar ze sinds haar 110de woont) gaat ze nochtans graag op de foto. Haar vriendin doet wat haar gevraagd wordt -op enkele foto's na. Gelukkig zijn er ook nog te vinden in eerdere biografieën.

Yuri Deigin formuleert ook opmerkingen over de gebrekkige overeenkomst tussen het oor van madame Calment op hoge leeftijd en datzelfde lichaamsdeel bij Jeanne toen ze jong was. Ik verwijs hiervoor naar zijn artikel. Het is niet erg overtuigend. Maar hij gaat helemaal door de bocht als hij de schoenen van Yvonne rond 1930 vergelijkt met die van madame Calment eind jaren '80. "They seem to be of about the same large size, and their heels look very similar" is de conclusie.

Besluit

Na het lezen van alle evidentie schat ik de kans dat Jeanne Calment in werkelijkheid Yvonne Calment is, momenteel op minder dan 5% (komende van 26%). Hier is de argumentatie voor en tegen.

Argumenten voor de hypothese

(1) Madame Calment is een statistische outlier, zij is meer dan 3 jaar ouder geworden dan de nummer twee op de lijst (ondanks het feit dat ze van haar 21ste tot haar 117de rookte en dat ze massa's chocolade at, te veel om goed te zijn). Haar geval werd al als verdacht beschouwd in 2001, lang voor de huidige controverse. Ook meer dan twintig jaar later, met een snel ouder wordende wereldbevolking en steeds betere levensomstandigheden, komt er niemand nog maar in de buurt. Er zijn tot nu toe 6 mensen op hun 117de overleden. Er is niemand op z'n 118de overleden. Er is 1 mens die op z'n 119de is overleden. Er is niemand op z'n 120ste overleden. Er is niemand op zijn 121ste overleden. Jeanne Calment is op 122-jarige leeftijd overleden.

Statistische analyse is een sterk wapen om frauduleuze gevallen te identificeren. Zelfs Mendel is, ca. honderd jaar na zijn experimenten, betrapt op kleine onregelmatigheden, louter en alleen o.b.v. statistiek.

Is deze vrouw werkelijk 113 jaar oud?

Madame Calment op 113

Madame Calment op haar 113de

Zo ziet ze er in elk geval niet uit.

De Russische gerontoloog Valery Novotolev organiseerde een poll op zijn Facebook-pagina. Hij presenteerde een foto van een vrouw en vroeg de deelnemers om een schatting te maken van haar leeftijd. De foto toonde madame Calment toen ze 117 jaar oud was (niet dus de foto hierboven!) De schatting van de 224 bezoekers bedroeg gemiddeld 96 jaar -precies de leeftijd van Yvonne op dat moment. Volgens de gerontoloog stemt dit tot nadenken.

M.i. is hier echter sprake van bias: wie zal een onbekend oudje 117 schatten? Een schatting tussen 115 en 120+ maakt uiterst weinig kans om correct te zijn.

(2) Madame Calment lijkt in bijna alle mogelijke aspecten beduidend jonger dan ze is. Uit de cognitieve tests, afgenomen op haar 118de, scoort ze zoals iemand van 80-90 jaar oud. Hetzelfde wat haar uiterlijk betreft -de burgemeester van Arles herkent haar niet als jubilaris tussen het volk. Telkens moet men besluiten dat ze 10, 20 jaar jonger lijkt dan haar officiële leeftijd. De eenvoudigste verklaring daarvoor is dat ze het ook was.

(3) Madame Calment heeft op hoge leeftijd opdracht gegeven om alle documenten over haar leven te vernietigen. Daar moet een specifieke reden voor zijn geweest. De schrik om post mortem ontmaskerd te worden is er een van en ik kan er eigenlijk geen tweede bedenken. De meeste mensen zijn trots op hun verleden en koesteren foto's waarop zij nog jong zijn en omringd door hun geliefden.

(4) Madame Calment zou in een periode van meer dan 50 jaar slechts 2cm gekrompen zijn, een uitzonderlijke prestatie, en de kleur van haar ogen is veranderd van "zwart" (zoals beschreven op haar identiteitskaart) naar lichtgrijs/lichtblauw in het bejaardentehuis (Nikolaj Zak).

(5) Het zou niet het eerste geval van leeftijdsfraude zijn. Zak zegt:

"One of the well-known examples of disproved supercentenarians, Pierre Joubert, who died in 1814 at the age of 113, was not questioned until the end of the 20th century, when the demographer Hubert Charbonneau showed that Pierre Joubert had in fact died in 1766 and it was his son, born in 1732, who has been mistakenly considered as the oldest Canadian for a long time. (...) Two other universally recognized rivals of Jeanne Calment were also "devalidated": 117-year-olds Lucy Hannah, for whom the users of The 110 Club forum showed that the corresponding census data was related to another person, and Carrie White (it turned out that a mistake by an employee of a psychiatric hospital led to an overstatement of the age of Carrie by 14 years).

Argumenten tegen

Er zijn echter ook heel wat argumenten die het verhaal van Yuri Deigin ontkrachten. Ik som er enkele op:

(1) Jeanne heeft er altijd jong uitgezien. Zij werd in tempore non-suspecto soms zelfs verwisseld met haar dochter. (Oeps! Is dat niet net wat we wilden bewijzen?)

(2) Een recent ontdekte foto toont Yvonne, poserend met parasol. O.a. dankzij Google Maps weten we dat dit het Belvédère sanatorium is in Leysin, Zwitserland (The Guardian, 30 nov 2019). We weten ook dat haar echtgenoot, kapitein Billot, in juni 1928 vijf jaar verlof kreeg om voor haar te zorgen en nadien nog eens vijf. Deze bevindingen maken het aannemelijk dat het wel degelijk Yvonne was die begin 1934 overleed aan pleuritis.

Yvonne sanatorium

Yvonne in het Belvédère sanatorium (Leysin, Zwitserland)

(3) Als Yvonne de plaats heeft ingenomen van Jeanne, dan moet een kring van ingewijden (familie en kennissen) daarvan op de hoogte geweest zijn. De Calments waren geen onbekenden in Arles, al moet worden gezegd dat Jeanne veel tijd elders doorbracht en zich weinig vertoonde in de winkel. Wat met de kleine Frédéric? Wat doe je als zevenjarige, wanneer je op school wordt getroost omdat je moeder overleden is, terwijl het je oma is? Het is heel onwaarschijnlijk dat zo'n bedrog nooit aan het licht is gekomen.

(4) Als je lang genoeg doorvraagt, kan je een oudje altijd op ongerijmdheden betrappen. Dat is iets anders dan bedrog.

Yvonne op haar trouwdag

Yvonne op haar trouwdag. Haar man was 173 cm groot.

(5) De verdacht kleine lengtekrimp van madame Calment (2 cm op al die jaren) kan geen argument zijn voor de persoonsverwisseling. Uit een eveneens recent ontdekte foto van Yvonne op haar trouwdag, blijkt immers dat Yvonne zowat 155cm mat. (Haar man was 173cm, zoals uit legerdocumenten blijkt, dus je kan haar lengte bepalen als ze naast elkaar staan.) Zij droeg toen wel hogere schoenen, dus in werkelijkheid was zij kleiner. Herinneren we eraan dat haar moeder volgens haar identiteitskaart 152 cm was.

Even groot zijn als je moeder maakt het gemakkelijker om ongemerkt haar plaats in te nemen, maar het betekent vooral dat de onverwacht kleine lengtekrimp van mevrouw Calment evenzeer geldt voor haar frauduleuze stand-in.

(6) Fysieke kenmerken. De neus! De neus van Yvonne is breder, een beetje stomp, die van Jeanne is smaller en hij valt vooruit. Het gelaat van Yvonne is ronder. Jeanne is ook goedlachser. Yvonne heeft op zowat elke foto die getourmenteerde blik, terwijl Jeanne dikwijls lacht of binnenpretjes lijkt te hebben, alsof ze iemand voor de gek houdt. Wat!?

Voor mij is dit 3x Jeanne, met tussenposes van telkens ongeveer 20 jaar:

Jeanne omstreeks 1925, 1945, 1962

Jeanne resp. omstreeks 1925? (50j. oud), tweede helft jaren 40? (+70j.) en in 1962 (87j.)

Bedenk ook dat het rond 1925 was dat Yvonne's toekomstige schoonouders bij de eerste kennismaking moeder Jeanne aanzagen als hun toekomstige schoondochter.

(7) Tenslotte: in september 2019 publiceert Jean-Marie Robine (verbonden aan het ministerie van Volksgezondheid, en een van de "ondervragers" van madame Calment) in "The Journals of Gerontology" een krachtige reactie op de aantijgingen van fraude. Hij citeert o.a. uit een artikel in een lokale krant uit 1934, waarin te lezen staat dat de begrafenis van madame Yvonne Calment werd bijgewoond door een grote menigte. Het moet voor de valse Yvonne niet gemakkelijk geweest zijn om la foule om de tuin te leiden. Een begrafenis in intieme kring ware een veiligere keuze geweest. Robine toont ook een document waarin de vader van Jeanne op 15 maart van het jaar onzes Heren 1926 al zijn bezittingen aan zijn kinderen schenkt in ruil voor een lijfrente van 5000 francs. Daarmee ontliep hij de erfenisbelasting. Daarmee is ook het fiscale argument van de baan.

En nu??

Uitsluitsel over de leeftijd kan gegeven worden door een DNA-analyse van de resten van de persoon in het graf van Jeanne Calment. Dat zou een eind maken aan de huidige discussie. Maar de Franse overheid laat opgravingen alleen toe als er zwaarwichtige redenen voor zijn. En "die zijn er niet". Ik geef hen daarin gelijk.

Jeanne Calment is daarenboven niet zo maar iemand. Zij is een nationaal Frans symbool. In het land van de oudste mens kan het niet slecht leven zijn. De lucht, de wijze van leven, het eten, de fiscale druk, zij kunnen elders niet beter zijn.

Toch moet men ook in Frankrijk beseffen dat, zonder sluitend bewijs van het tegendeel, het geval Jeanne Calment misschien altijd ... (lees verder onder de foto)

Een Belga rook je nooit alleen

... controversieel zal zijn.

Referenties

Deigin, Yuri
Why Jeanne Calment’s 122-year old longevity record may be fake
More evidence for Jeanne Calment’s identity theft hypothesis
Oh Jeanne, why do you look so young? I mean, so old.
Novoselov, Valeri
Interview met Valeri Novoselov
Robin, J.-M. en Allard, M.
Jeanne Calment: Validation of the Duration of Her Life
Jean-Marie Robine, DED, Michel Allard, MD, François R Herrmann, MD, MPH, Bernard Jeune, MD
The Real Facts Supporting Jeanne Calment as the Oldest Ever Human, The Journals of Gerontology: Series A, Volume 74, Issue Supplement_1, December 2019, Pages S13–S20
The Guardian
'People are caught up in magical thinking': was the oldest woman in the world a fraud?
Wikipedia
Jeanne Calment
Zak, Nikolaj
Jeanne Calment: the Secret of Longevity