Oorspronkelijk gepubliceerd in juli 2026
België - Senegal, WK 2026
Inleiding
Zelf hebben wij vroeger ook nog gevoetbald en niet geheel onverdienstelijk. (De doelpunten die wij gedurende al die jaren hebben gescoord, zijn nauwelijks op één hand te tellen.) Helaas vertoonden wij onze kunsten voor het merendeel in de Lichtaartse bossen, waar de scouts van Anderlecht de weg verloren, anders had u ons vandaag op het scherm gezien, de plek waar mannen zoals Kevin De Bruyne en Marc Vertongen hun talent etaleren. En misschien waren wij het geweest die tweemaal tegen Senegal hadden gescoord en onze ploeg naar de volgende ronde hadden geloodst. Niet dus! Wij zijn in de Kempen gebleven.
Eens onze beste speeljaren daar achter de rug, kregen wij de vraag om in de voetbalwereld te blijven, om onze ervaring ten dienste te stellen van de achtergeblevenen. Met dit doel voor ogen hebben we ons dus op het trainersvak gestort. Thuis dan wel, want in praktijk werd ons trainersschap te duur bevonden voor de clubs uit de Kempen. Overal koos men voor een goedkoper iemand "met meer ervaring".
Onze impact op het de voetbalpraktijk bleef daardoor bescheiden, zeer zeker, maar 't is niet dat we bij de pakken bleven zitten. Het is net in deze periode, zo donker als de eerste helft van de jaren 80, dat wij begonnen zijn aan L'histoire de ma Vie, het schriftje met de compilatie van onze inzichten.
Het is dat schriftje dat een drietal weken geleden is gestolen. Gewoon, overdag, wij keken om en het was weg, het lag er niet meer. Al onze aantekeningen -onze tactische plannetjes, ons exclusief spelinzicht, onze "hoe stop ik een penalty"-gids, de altijd van pas komende "drie vuistregels voor de succesvolle strafschop" alsmede "Kampioen spelen: een aanzet", alles, van de jaren 80 tot nu, alles was weg. De politie kon geen aanknopingspunt vinden. Onze hond kwam kortstondig in het vizier maar ook dat spoor is verlaten.
Toen aanschouwden wij in de nacht van maandag op dinsdag 29-30 juni 2026 de tactische beslissingen van Rudy Garcia tijdens de match van België tegen Senegal.
De dief ontmaskerd
Rudy Garcia is de dief! Het kan bijna niet anders, want na bijna anderhalf uur geklungel en een 2-0 achterstand, pakte hij uit schaamteloos uit met de oplossingen uit ons boekje. Regel 1: "Als de ploeg niet marcheert, haal de sterspelers naar de kant. Garcia haalt De Bruyne en Doku eraf. Regel 2: "Viseer de beste man op het veld". Garcia haalt ook De Cuyper naar de kant. Regel 3: "Breng Lukaku erin of haal hem eruit". Garcia brengt hem erin. Regel 4: "Hoed u voor 'live' coaching". Garcia gooit zich tijdens de match op kruiswoordraadsels. Regel 6: "Scheld uw makkers uit of sla hen eens goed in mekaar". Tielemans en Trossard gaan bijna op de vuist. 't Is niets, zouden zij later zeggen, maar het scheelde weinig of de ene had de drinkbus van de andere vergiftigd.
Het resultaat was voorspelbaar: de duivels walsten over Senegal heen, scoorden drie keer en gingen door naar de volgende ronde. Garcia werd de hemel ingeprezen en mocht blijven -dankzij ons boekje.
Wat zegt de wetenschap?
Ook hoogleraar sportpsychologie Filip Boen (KULeuven) en Noors sportpsycholoog Geir Jordet zitten op onze golflengte, lazen wij in "De Morgen". Door De Bruyne en Doku naar de kant te halen, slaat Garcia -volgens Jordet- twee vliegen in één klap: (1) De Bruyne, (2) Doku" (1) Garcia creëert de mentale ruimte voor de rest van de ploeg om op te staan én (2) Garcia brengt nieuwe spelers in die nog niet in de negatieve spiraal verwikkeld zijn. Het is anders geformuleerd dan in ons schriftje maar het komt op hetzelfde neer. Idem voor de ruzie tussen Trossard en Tielemans. Het had niets te maken met het feit dat beider namen beginnen met een 'T', zoals algemeen werd gedacht. 't Is helemaal anders: "Ze geven hiermee aan dat ze zich niet naar de slachtbank laten leiden", zegt Boen en "je ziet je leiders op het veld weigeren zich over te geven" volgens Jordet.
Ook de -sinds kort aan de universiteit onderwezen- "leer der kantelpunten" sluit naadloos aan bij de inzichten uit ons boekje. Dat blijkt uit de wetenschappelijke analyse van Lukaku's aansluitingstreffer in de 85ste minuut van de reguliere speeltijd (België-Senegal). “Het is een scenario dat we al talloze keren zagen in het voetbal”, verklaart Jordet in De Morgen. “Het moment waarop het verschil tussen beide teams halveert, verandert alles. Dit is een kantelpunt.” Vergelijk dat met Regel 8 uit ons schriftje -op gelijk welk moment van de dag: "sta je achter, verklein dan het verschil". 't Is zelfs nog beter geformuleerd. Is het bijvoorbeeld 6-2, dan halveer je het verschil door twee doelpunten tegelijkertijd te scoren; het is dan 6-4. Als je het verschil vervolgens nog verder verkleint, komt er een tweede kantelpunt en als je een voetbalmatch twee keer kantelt, dan kom je terug in de beginsituatie terecht en toen was het nog 0-0 in plaats van 6-2! De redenering is misschien van Jordet, maar de idee zelf staat in ons boekje.
Terug naar België - Senegal. In het slot van de verlengingen krijgt België een penalty. Sommigen dachten dat Lukaku die (ver over) ging trappen, maar het was Tielemans die hem gaf. Een sluwe persoonsverwisseling die de onderzoekers niet is ontgaan. "Keepers bereiden zich voor op strafschoppen door te bestuderen hoe een tegenstrever die trapt. Als plots iemand anders de strafschop neemt, valt een deel van die voorbereiding in duigen en raken doelmannen in de war” (Jordet). "Om kalm te blijven onder die druk heb je vertrouwen nodig" (Boen). Natuurlijk hebben ze gelijk, de heren professoren, maar aan de essentie gaan ze dit keer voorbij. Op pagina 6 van mijn verloren gegane schriftje staat het zo; "wie scoort in de allerlaatste minuut van de allerlaatste verlenging, doet doorgaans een goede zaak". Een waarheid als een koe, maar ze zwijgen ze dood. Waarom? Misschien is de desbetreffende pagina tijdens de diefstal uit het schriftje gevallen, want ze zat al los. Of misschien hebben zij deze pagina per ongeluk als toiletpapier gebruikt in de Verenigde Staten van Amerika. Of misschien is het nat en onleesbaar geworden uit zichzelf -ik fantaseer maar wat! Na de diefstal is niets mij nog vreemd.
Ik hoop in elk geval dat Garcia mij mijn schriftje zo snel mogelijk terugbezorgt want het zal anders zijn beste dag niet zijn. Dit is geen dreigement.